چراغ اضطراری ساختمان در ماه چقدر برق مصرف می‌کند؟

پاسخ سریع: هر چراغ اضطراری LED معمولاً ۰٫۴ تا ۵٫۸ وات می‌کشد؛ یعنی در کارکرد شبانه‌روزی حدود ۰٫۳ تا ۴٫۲ کیلووات‌ساعت در ماه.

چراغ اضطراری یک مصرف‌کننده کوچک اما دائمی است. در بیشتر ساختمان‌ها، مدار شارژ باتری و نشانگر آن شبانه‌روز به برق وصل است؛ بعضی مدل‌ها فقط هنگام قطع برق روشن می‌شوند و بعضی مدل‌های دائم‌کار در حالت عادی نیز نور می‌دهند. به همین دلیل نمی‌توان توان نوشته‌شده روی LED را به‌تنهایی مبنای قبض قرار داد.

دیتاشیت رسمی Eaton برای یک چراغ مستقل نمونه، مصرف ۰٫۴ وات در حالت عادی غیردائم را اعلام می‌کند. در کاتالوگ دیگر Eaton، چراغ‌های i-P65 در حالت غیردائم ۲ وات و در حالت دائم تا ۵٫۷۵ وات مصرف دارند. Legrand نیز برای چند چراغ LED اضطراری توان سامانه ۱٫۹ تا ۲٫۶ وات را گزارش می‌کند. این اعداد نشان می‌دهند نوع مدار و شیوه کار مهم‌تر از ظاهر چراغ است.

مصرف ماهانه چگونه محاسبه می‌شود؟

فرمول ساده این است: توان بر حسب وات × ساعت کار ÷ ۱۰۰۰ = کیلووات‌ساعت. چون شارژر چراغ مستقل معمولاً ۲۴ ساعته متصل است، برای یک ماه ۳۰ روزه از ۷۲۰ ساعت استفاده می‌کنیم. چراغ ۲ واتی در این شرایط ۱٫۴۴ کیلووات‌ساعت مصرف می‌کند.

اعداد جدول انرژی‌اند، نه هزینه ریالی؛ برای هزینه باید کیلووات‌ساعت را در تعرفه همان دوره قبض ضرب کرد. تعرفه پله‌ای، نوع کاربری و مجموع مصرف ساختمان نتیجه را تغییر می‌دهد، بنابراین اعلام یک مبلغ ثابت برای همه ساختمان‌ها درست نیست.

مثال عددی برای یک ساختمان

فرض کنید در راهرو و راه‌پله ۱۲ چراغ مستقل داریم و پاورمتر برای هرکدام میانگین ۲ وات نشان می‌دهد. توان کل ۲۴ وات است. مصرف ماهانه برابر ۲۴ × ۷۲۰ ÷ ۱۰۰۰، یعنی ۱۷٫۲۸ کیلووات‌ساعت خواهد بود.

اگر همین ۱۲ چراغ از نوع دائم‌کار ۵٫۷۵ واتی باشند، توان کل ۶۹ وات و مصرف ماهانه حدود ۴۹٫۷ کیلووات‌ساعت می‌شود. این مقایسه دلیل اهمیت خواندن دیتاشیت و حالت سیم‌بندی را نشان می‌دهد؛ تعداد یکسان الزاماً قبض یکسان نمی‌سازد.

حالت دائم و غیردائم چه تفاوتی دارد؟

چراغ غیردائم

در حالت غیردائم، LED اصلی هنگام وجود برق شهر خاموش است و مدار فقط باتری را شارژ و وضعیت را پایش می‌کند. هنگام قطع برق، چراغ از باتری روشن می‌شود. مصرف عادی چنین مدلی می‌تواند بسیار کم باشد، اما صفر نیست.

چراغ دائم‌کار

در مدل دائم‌کار، منبع نور در شرایط عادی نیز روشن است و هنگام قطع برق با شار کمتر ادامه می‌دهد. این مدل برای تابلو خروج یا نقاطی که علامت باید همیشه دیده شود مناسب است، اما توان عادی آن معمولاً بیشتر از مدل غیردائم است.

برخی محصولات هر دو حالت را پشتیبانی می‌کنند و شیوه سربندی تعیین می‌کند چگونه کار کنند. تغییر این سیم‌بندی کار کاربر عادی نیست؛ مدار باید مطابق دفترچه سازنده و طرح ایمنی ساختمان تنظیم شود.

باتری چه اثری بر مصرف دارد؟

پس از قطع برق یا آزمون تخلیه، شارژر برای مدتی توان بیشتری می‌گیرد تا باتری را بازیابی کند. دیتاشیت Legrand برای یک مدل ۲٫۶ وات در شارژ سریع و ۱٫۸ وات در شارژ نگهدارنده ذکر می‌کند. بنابراین اندازه‌گیری یک‌ساعته بلافاصله بعد از آزمایش می‌تواند میانگین ماه را بیش‌برآورد کند.

باتری فرسوده ممکن است ظرفیت لازم را نداشته باشد، داغ شود یا چرخه شارژ غیرعادی ایجاد کند. بااین‌حال افزایش قبض به‌تنهایی آزمون سلامت باتری نیست. زمان روشن‌ماندن، چراغ نشانگر، دما و نتیجه تست دوره‌ای باید طبق دستور سازنده بررسی شود.

چگونه مصرف واقعی را اندازه بگیریم؟

1. مدل، حالت دائم یا غیردائم و توان ورودی دیتاشیت را ثبت کنید.
2. تعداد چراغ‌ها را به تفکیک راهرو، پارکینگ و تابلو خروج بشمارید.
3. برای مدل دوشاخه‌ای، پاورمتر را حداقل سه تا هفت روز متصل نگه دارید.
4. یک آزمون کوتاه قطع برق را فقط طبق برنامه نگهداری انجام دهید و شارژ بعدی را هم در دوره اندازه‌گیری بگنجانید.
5. برای چراغ ثابت، از برقکار بخواهید جریان مدار اختصاصی را با ابزار مناسب بسنجد.

توان ظاهری بر حسب VA و توان واقعی بر حسب W یکسان نیستند. برای برآورد انرژی قبض، وات واقعی یا کیلووات‌ساعت پاورمتر مناسب‌تر است. عدد روی باتری نیز ظرفیت ذخیره است، نه مصرف لحظه‌ای برق شهر.

آیا برای کاهش مصرف چراغ را خاموش کنیم؟

خیر. چراغ اضطراری بخشی از سامانه ایمنی خروج است و قطع عمدی آن می‌تواند باتری را تخلیه و مسیر خروج را هنگام حادثه تاریک کند. صرفه‌جویی باید با انتخاب محصول LED کم‌مصرف، طراحی درست تعداد و محل چراغ‌ها و تعویض تجهیز معیوب انجام شود، نه خاموش‌کردن مدار.

اگر تعداد چراغ‌ها غیرمنطقی به نظر می‌رسد، حذف خودسرانه مجاز نیست. جانمایی و مدت پشتیبانی به کاربری، مسیر خروج، ضوابط و طرح ایمنی وابسته است. بازبینی باید توسط فرد صلاحیت‌دار انجام شود.

نشانه‌های نیاز به سرویس

• چراغ پس از قطع برق روشن نمی‌شود یا زود خاموش می‌شود.
• نشانگر شارژ خاموش، چشمک‌زن یا خلاف دفترچه است.
• بدنه یا باتری بیش از حد گرم، متورم یا بدبو است.
• پس از وصل برق، مدار مرتب قطع می‌شود.
• نور اضطراری به‌وضوح ضعیف‌تر از آزمون‌های قبلی است.

بازکردن باتری یا دست‌کاری سیم‌های ثابت برای کاربر عادی مناسب نیست. مدار را در صورت بوی سوختگی یا تغییر شکل از مسیر ایمن قطع کنید و از برقکار یا سرویس‌کار مجاز کمک بگیرید. باتری مصرف‌شده نیز باید طبق مقررات پسماند تحویل شود.

اشتباهات رایج

• استفاده از وات LED به‌جای توان ورودی کامل چراغ.
• محاسبه فقط زمان قطع برق و نادیده‌گرفتن شارژ ۲۴ ساعته.
• یکسان فرض کردن مدل دائم و غیردائم.
• اندازه‌گیری بلافاصله بعد از تخلیه باتری و تعمیم آن به کل ماه.
• قطع مدار برای صرفه‌جویی بدون ارزیابی ایمنی.
• نادیده‌گرفتن چراغ‌های خروج و زیرزمین در شمارش.

برای مقایسه با مصرف روشنایی عمومی، راهنمای مصرف برق روشنایی مشاعات را ببینید. مقاله مصرف سیستم اعلام حریق نیز درباره یک سامانه ایمنی شبانه‌روزی دیگر است.

پرسش‌های متداول

یک چراغ اضطراری ماهانه چند کیلووات‌ساعت مصرف دارد؟

با توان ۰٫۴ تا ۵٫۸ وات و اتصال ۲۴ ساعته، حدود ۰٫۳ تا ۴٫۲ کیلووات‌ساعت.

چراغ خاموش هم برق می‌کشد؟

بله؛ در مدل غیردائم، شارژر و مدار پایش باتری همچنان فعال‌اند.

توان روی باتری همان مصرف است؟

خیر؛ ولتاژ و آمپرساعت باتری ظرفیت ذخیره را نشان می‌دهد، نه توان ورودی برق شهر.

چرا مصرف پس از تست بیشتر می‌شود؟

چون شارژر انرژی خارج‌شده از باتری را جبران می‌کند و سپس به شارژ نگهدارنده برمی‌گردد.

آیا همه چراغ‌ها باید دائم روشن باشند؟

نه؛ نوع کارکرد به طرح ایمنی و محصول بستگی دارد و نباید خودسرانه تغییر کند.

جمع‌بندی اجرایی

مصرف معمول هر چراغ اضطراری LED حدود ۰٫۴ تا ۵٫۸ وات است. مدل و حالت کار را از دیتاشیت بخوانید، تعداد واقعی را بشمارید، برای مصرف ماهانه توان کل را در ۷۲۰ ساعت ضرب کنید و مدار ایمنی را برای کاهش قبض خاموش نکنید. اگر باتری داغ، متورم یا کم‌دوام است، سرویس تخصصی انجام شود.