اگر تا به حال هنگام لمس پریز یا کلید برق متوجه گرمای غیرعادی شدهاید، این موضوع را ساده نگیرید. داغ شدن کلید و پریز برق یکی از هشدارهای مهم در سیستم برق ساختمان است. برق بیصدا کار میکند، اما وقتی گرما ایجاد میشود یعنی جایی مقاومت بالا رفته و انرژی الکتریکی به جای عبور راحت، تبدیل به حرارت شده است. این همان نقطهای است که میتواند آغاز یک مشکل جدی باشد.
چرا کلید و پریز برق داغ میشوند؟
در حالت عادی، مقدار کمی گرما طبیعی است؛ اما اگر سطح پریز به حدی گرم شود که نتوانید دست خود را چند ثانیه روی آن نگه دارید، باید بررسی تخصصی انجام شود.
۱️⃣ شل بودن اتصالات داخلی
یکی از رایجترین علتها، شل بودن پیچ سیمها در پشت پریز است. وقتی اتصال کامل نباشد، سطح تماس کم میشود و جریان از نقطهای کوچک عبور میکند. طبق قانون اهم، افزایش مقاومت مساوی است با تولید گرمای بیشتر. این حالت معمولاً با بوی خفیف سوختگی همراه است.
۲️⃣ استفاده از وسایل پرمصرف روی یک پریز معمولی
بخاری برقی، اتو، سماور برقی یا مایکروویو جریان بالایی مصرف میکنند. اگر سیمکشی قدیمی باشد یا سطح مقطع سیم استاندارد نباشد، مدار تحت فشار قرار میگیرد و پریز داغ میشود. این وضعیت در ساختمانهای قدیمی بسیار شایع است.
۳️⃣ کیفیت پایین کلید و پریز
برخی تجهیزات ارزانقیمت دارای کنتاکتهای ضعیف هستند. با گذشت زمان، فلز داخل آنها اکسید میشود و مقاومت افزایش مییابد. نتیجه؟ افزایش دما و کاهش ایمنی.
۴️⃣ فرسودگی سیمکشی یا استفاده از سیم نامناسب
اگر سیمکشی از نوع آلومینیومی قدیمی باشد یا سطح مقطع سیم برای بار مصرفی کافی نباشد، گرما در مسیر بالا میرود و به پریز منتقل میشود.
۵️⃣ وجود اتصال کوتاه جزئی یا بار اضافی
گاهی اتصال ناقص یا مصرف همزمان چند وسیله پرقدرت در یک مدار، فشار زیادی وارد میکند و منجر به گرم شدن میشود.
چه زمانی داغ شدن خطرناک است؟
اگر این نشانهها را دیدید، فوراً برق آن قسمت را قطع کنید:
- تغییر رنگ یا سیاه شدن قاب پریز
- ذوب شدن پلاستیک
- جرقه هنگام اتصال دوشاخه
- بوی سوختگی مداوم
- قطع و وصل شدن ناگهانی برق
این علائم میتوانند مقدمه آتشسوزی باشند.
آیا داغ شدن پریز باعث آتشسوزی میشود؟
بله، در صورت بیتوجهی میتواند منجر به آتشسوزی شود. افزایش دمای طولانیمدت باعث تخریب عایق سیمها و در نهایت ایجاد اتصال کوتاه میشود. بسیاری از حوادث آتشسوزی خانگی از همین نقطههای کوچک شروع شدهاند.
راهکارهای جلوگیری از داغ شدن کلید و پریز
- بررسی و سفت کردن اتصالات توسط برقکار متخصص
- استفاده از پریز مخصوص وسایل پرمصرف
- تعویض کلید و پریزهای قدیمی با مدلهای استاندارد
- بررسی سطح مقطع سیمکشی ساختمان
- تقسیم بار مصرفی بین چند مدار
- استفاده صحیح از محافظ ولتاژ و تجهیزات استاندارد
پیشگیری ساده است، اما بیتوجهی میتواند پرهزینه باشد.
جمعبندی کاربردی
داغ شدن کلید و پریز برق یک هشدار جدی است، نه یک اتفاق عادی. اگر پریز خانه شما بیش از حد گرم میشود، موضوع را پشت گوش نیندازید. بررسی تخصصی سیستم برق ساختمان میتواند از خسارتهای سنگین جلوگیری کند. ایمنی برق یعنی احترام به قوانین فیزیک.
